Άτυπο ενημερωτικό σημείωμα προς Αντιπρόεδρο ΤΕΙ για το Τμήμα Πολιτικών Δ.Ε.

Posted: Απριλίου 14, 2011 in Άρθρα

Άτυπο ενημερωτικό σημείωμα προς Αντιπρόεδρο (Α. Αντωνίου) για το

Τμήμα Πολιτικών Δ–Ε, κατόπιν σχετικού προφορικού ερωτήματος

       Προϋπόθεση οποιασδήποτε σύγκρισης με το 5ετές πρόγραμμα του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ είναι το γίνει μία αρχική εκτίμηση, για το ποια από τις 4 κατευθύνσεις του Τμήματος του ΕΜΠ θα μπορούσε – ίσως – να «αντιστοιχηθεί» με το πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος Πολιτικών Δ–Ε του ΤΕΙ Πειραιά (Δομοστατικού Μηχανικού, Υδραυλικού Μηχανικού, Γεωτεχνικού Μηχανικού ή Συγκοινωνιολόγου Μηχανικού). Με βάση λοιπόν το πρόγραμμα του οικείου Τμήματος είναι σαφές, ότι – εάν πρέπει να επιχειρηθεί μια «αντιστοίχιση» – αυτή έχει νόημα να γίνει μόνο με την κατεύθυνση Δομοστατικού Μηχανικού του ΕΜΠ, αφού στο οικείο Τμήμα ΤΕΙ τα 11 από τα 15 μαθήματα ειδικότητας ανήκουν στο δομοστατικό πεδίο και συνεπώς αυτό το πεδίο γνώσης εμφανίζεται πιο αναλυτικά αναπτυγμένο (σε επίπεδο μαθημάτων ειδικότητας) από τα υπόλοιπα γνωστικά πεδία (τα υπόλοιπα 4 μαθήματα ειδικότητας ανήκουν στο πεδίο της οικοδομικής τεχνολογίας και της κτιριολογίας).

Η σύγκριση των επίσημων προγραμμάτων για το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 καταδεικνύει τα ακόλουθα:

       Ο απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικών Μηχαν. ΕΜΠ πρέπει να παρακολουθήσει 68 μαθήματα (53 υποχρεωτικά και 15 κατ` επιλογή υποχρεωτικά ανάμεσα σε 56 επιλογές) για να ολοκληρώσει τις 5ετείς σπουδές του στην κατεύθυνση Δομοστατικού Μηχανικού.

Ο απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικών Δ–Ε (ΤΕΙ) πρέπει να παρακολουθήσει τα 39 μαθήματα που – βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας – αποτελούν το μέγιστο αριθμό μαθημάτων στα οποία οφείλει να επιτύχει ο απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικών Δομικών Έργων του ΤΕΙ Πειραιά, προκειμένου να ολοκληρώσει τις σπουδές του (35  υποχρεωτικά και 4 κατ` επιλογή υποχρεωτικά, ανάμεσα στις maximum – νομοθετικά περιορισμένες – 8 επιλογές).

Ως προς τα μαθήματα ειδικότητας, ο Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ οφείλει να παρακολουθήσει 18 – 20 μαθήματα από τα συνολικά 32 προσφερόμενα μαθήματα δομοστατικού πεδίου (ανάλογα με τα μαθήματα επιλογής), έναντι 11 μαθημάτων δομοστατικού περιεχομένου του Πολιτικού Δ–Ε του ΤΕΙ Πειραιά.

Η παράθεση των παραπάνω στοιχείων αποδεικνύει ότι, εάν οι σπουδές του οικείου Τμήματος αντιμετωπιστούν ως σπουδές «Δομοστατικού Πολιτικού Μηχανικού» και «αντιστοιχηθούν» – υπό αυτό το πρίσμα – με αυτές του Τμήματος ΕΜΠ, τότε εμφανίζονται σαφώς να υπολείπονται, τόσο στα συνολικά υποχρεωτικά μαθήματα (68 έναντι 39) όσο και στα – υποχρεωτικά και κατ` επιλογή υποχρεωτικά – μαθήματα ειδικότητας (18–20 έναντι 11) καθώς και στις συνολικές επιλογές μαθημάτων (8 έναντι 56). Σημειώνεται δε, ότι οι διαφορές αυτές οφείλονται σχεδόν αποκλειστικά στο συνδυασμό των εξής αιτίων:

  1. 1.    Στο περιοριστικό για τα Τμήματα ΤΕΙ ισχύον νομικό πλαίσιο του 2006, το οποίο αγνόησε πλήρως τη συνταγματική πρόβλεψη για το αυτοδιοίκητο και αυτοτελές των ΑΕΙ, θέτοντας απαράδεκτους νομικούς περιορισμούς σε ακαδημαϊκά θέματα που οφείλουν να ρυθμίζονται από τα ίδια τα ιδρύματα (περιοριστικός συνολικός αριθμός μαθημάτων, μέγιστος αριθμός επιλογών μαθημάτων – μόλις 8 κ.λπ.).  Επίσης, στη διαφορά του συνολικού χρόνου σπουδής (4ετείς έναντι 5ετών σπουδών).
  2. 2.     Στην απόλυτα ανεξέλεγκτη διόγκωση του προγράμματος σπουδών του Τμήματος ΕΜΠ, το οποίο – αντίθετα – δεν υπόκειται (και σωστά) σε τέτοιους νομικούς περιορισμούς.  Ωστόσο, πρόκειται για πρόγραμμα που έχει προφανώς εκτραπεί από το κοινό ακαδημαϊκό μέτρο ως προς τον αριθμό μαθημάτων (υποχρεωτικά και επιλογές) σε σχέση με τις αντίστοιχες διεθνείς πρακτικές.  Είναι χαρακτηριστικό, ότι στα δύο πρώτα έτη σπουδών ο φοιτητής ΕΜΠ πρέπει να παρακολουθήσει 32 μαθήματα (μ.ό. οκτώ/εξάμηνο) ενώ ο συνολικός μ.ό αριθμού μαθημάτων ανά εξάμηνο για όλο το πρόγραμμα σπουδών ξεπερνάει το 7,5 (5,57 ο μέγιστος μ.ό. – βάσει νομοθεσίας – για τα ΤΕΙ) και τα συνολικά προσφερόμενα μαθήματα (υποχρεωτικά και επιλογές) ανέρχονται σε 109 (χωρίς τα προαιρετικά) – έναντι μόλις 43 στα Τμήματα Σ.Τ.ΕΦ. – Τ.Ε.Ι. που εφαρμόζουν νέα προγράμματα σύμφωνα με την πρόσφατη νομοθεσία.  Βέβαια, θα πρέπει να συνεκτιμηθεί το γεγονός, ότι – σύμφωνα με τις επίσημα διατυπωμένες θέσεις του ΕΜΠ – το διευρυμένο αυτό πρόγραμμα αποσκοπεί στο να παρέχει (και παρέχει, σύμφωνα με το ΕΜΠ) σπουδές επιπέδου “master” (για αυτό άλλωστε, το ΕΜΠ διεκδικεί το επίπεδο 7 στο Ε.Π.Ε.Π.).
  3. 3.    Τέλος, οι διαφορές οφείλονται κυρίως στο γεγονός, ότι η προσπάθεια «αντιστοίχισης» που επιχειρήθηκε είναι εξ` ορισμού άστοχη, αφού συγκρίνονται ακαδημαϊκά προγράμματα που έχουν (και οφείλουν να έχουν) διαφορετικούς εκπαιδευτικούς στόχους και σαφώς διακεκριμένα και οριοθετημένα «μαθησιακά αποτελέσματα» (“learning outcome”), όπως αυτά ορίζονται από την ιδρυτική τους νομοθεσία, από διατάξεις του λοιπού νομικού τους πλαισίου και από τη διεθνή ακαδημαϊκή πρακτική (βλ. “Universities of Applied Sciences”). Είναι χαρακτηριστικό, ότι από το ευρύτατο σε αριθμό μαθημάτων πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος του ΕΜΠ απουσιάζουν τελείως ή υποβαθμίζεται ο ρόλος μαθημάτων και γνωστικών αντικειμένων κομβικής σημασίας για τις σπουδές στο οικείο Τμήμα Σ.Τ.ΕΦ., όπως για παράδειγμα «Οικοδομική» Ι, ΙΙ και ΙΙΙ (3 βασικά μαθήματα ειδικότητας, υποχρεωτικά, με πολλές εργαστηριακές και θεωρητικές ώρες), «Τεχνικό Σχέδιο» και «Ειδικό Τεχνικό Σχέδιο» (υποχρεωτικά 4ωρα εργαστήρια και 2 ώρες θεωρία), «Αρχιτεκτονική» (ειδικότητας υποχρεωτικό με 4 ώρες θεωρία – εργαστήριο), «Σύμμεικτες Κατασκευές» (ειδικότητας υποχρεωτικό), «Επισκευές – Ενισχύσεις Παραδοσιακών και Σύγχρονων Κατασκευών» (ειδικότητας υποχρεωτικό), «Ιστορία Κατασκευών», «Σχεδίαση με χρήση Η/Υ» (υποχρεωτικό εργαστήριο 4 ωρών), «Πολεοδομία και Εφαρμογές Αστικού Σχεδιασμού» (υποχρεωτικό με 3 ώρες θεωρία – εργαστήριο), «Περιβαλλοντική Διαχείριση Έργων Πολιτικού Μηχανικού» (υποχρεωτικό), «Μονώσεις – Πυροπροστασία», «Βιοκλιματικές Κατασκευές», «Εγκαταστάσεις Κτιρίων» (υποχρεωτικό), «Έλεγχος Ποιότητας και Τεχνολογία Δομήσιμων Υλικών» (4ωρο υποχρεωτικό εργαστήριο και 2 ώρες θεωρία), «Μηχανήματα Δομικών Έργων», «Επιχειρησιακή Έρευνα Μηχανικού», «Κοστολόγηση Κατασκευών».

Με άλλα λόγια, 19 μαθήματα του προγράμματος σπουδών του Τμήματος Πολιτικών Δ–Ε είτε δεν υπάρχουν καθόλου στο πρόγραμμα των Πολιτικών Μηχ. ΕΜΠ είτε έχουν σημαντικά διαφορετικό περίγραμμα και εκπαιδευτική προσέγγιση (π.χ. εργαστήρια, ασκήσεις πράξεις) σε σχέση με αντίστοιχα του ΕΜΠ που δείχνουν – σε επίπεδο τίτλου – να προσομοιάζουν ενώ παράλληλα, έχουν τελείως «περιφερειακό» ρόλο και υποβαθμισμένη σημασία μέσα στο συνολικό πρόγραμμα σπουδών των Πολιτικών Μηχ. ΕΜΠ (κατ` επιλογή υποχρεωτικά, λίγες ώρες, εκτός μαθημάτων ειδικότητας).  Αυτό σημαίνει, ότι το σχεδόν το 50% το προγράμματος του οικείου Τμήματος είναι    δ ι α φ ο ρ ε τ ι κ ό  σε σχέση με το πλησιέστερο αντίστοιχο πρόγραμμα – αυτό του Δομοστατικού Πολιτικού Μηχανικού ΕΜΠ.

Είναι σαφές, ότι η διαφοροποίηση αυτή έχει αναπτυχθεί, προκειμένου το πρόγραμμα του Τμήματος Πολιτικών Δ–Ε να προσαρμοστεί στις πραγματικές ανάγκες της τρέχουσας παραγωγικής διαδικασίας των κατασκευών στη χώρα, να καλύψει γνωσιολογικά το πολυποίκιλο πεδίο εφαρμογής της απασχόλησης του Πολιτικού Μηχανικού, να υποστηρίξει τα τρέχοντα (και τα επιζητούμενα) επαγγελματικά δικαιώματα του Πολιτικού Δ–Ε και βέβαια, για να μπορεί να ανταποκριθεί με γνωστική επάρκεια και υπευθυνότητα στις ποινικές, αστικές και πειθαρχικές ευθύνες που του μεταβιβάζει η νομοθεσία για τα διάφορα στάδια παραγωγής ενός δομικού έργου (μελέτη – σχεδιασμός, επίβλεψη, εργοταξιακή εφαρμογή).

Είναι επίσης σαφές (προκύπτει από το πρόγραμμα του ΕΜΠ), ότι ο Πολιτικός Μηχ. ΕΜΠ, με βάση τα μαθήματα των σπουδών του δεν είναι σε θέση να ανταποκριθεί σε ένα μεγάλο μέρος του φυσικού αντικειμένου του πολιτικού μηχανικού στην Ελλάδα, αφού οι σπουδές του εμφανίζουν σημαντικό έλλειμμα γνώσεων στον τομέα της οικοδομικής τεχνολογίας, του φυσικού σχεδιασμού και της επίβλεψης των διαδοχικών σταδίων ενός κτιριακού έργου, τομέας στον οποίο σαφώς υπερτερεί το οικείο Τμήμα, λόγω ακριβώς της διαφορετικής ακαδημαϊκής του φυσιογνωμίας, που προσανατολίζεται με έμφαση στις απαιτήσεις της επαγγελματικής πρακτικής, του σχεδιασμού και της κατασκευαστικής εφαρμογής.  Είναι άλλωστε χαρακτηριστικό της βαρύτητας που αποδίδεται σε αυτά τα γνωστικά πεδία το γεγονός, ότι η πλειοψηφία των πτυχιακών εργασιών του Τμήματος εκπονούνται στον Τομέα Αρχιτεκτονικού και Οικοδομικού Σχεδιασμού.

Σημειώνεται δε, ότι – παρά το σημαντικό έλλειμμα γνώσεων του αποφοίτου ΕΜΠ σε αυτόν τον κρίσιμο τομέα της κατασκευής – τα ισχύοντα επαγγελματικά του δικαιώματα είναι κατά πολύ μεγαλύτερα σε σχέση με αυτά του αποφοίτου ΤΕΙ (π.χ. «υπογράφει» σχεδόν τα πάντα σε επίπεδο κτιριολογικού σχεδιασμού ενώ κατ` ουσία δεν γνωρίζει – όχι μόνο τον ίδιο τον κτιριολογικό σχεδιασμό – αλλά ούτε τη βασική γλώσσα έκφρασης του σχεδίου, γνώσης δηλαδή που προαπαιτείται για την απλή «διατύπωση» οποιουδήποτε φυσικού σχεδιασμού σε δισδιάστατη ή τρισδιάστατη απεικόνιση).

Γιώργος Κ. Βαρελίδης

Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2010

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s